Je bent miljardair en besluit een filantropische stichting op te richten voor een betere wereld, voor een samenleving waarin de economie meer draait om menselijke relaties dan om geld verdienen, en waarin het eigenbelang plaatsmaakt voor het belang van anderen. Zonder jezelf overigens te vergeten.

Source: Het Financieele Dagblad

Het bestuur van de begin vorig jaar opgerichte Goldschmeding Foundation — vernoemd naar zijn mecenas, de oprichter-grootaandeelhouder van uitzender Randstad — heeft bepaald geen gemakkelijke opdracht gekregen. Het had kunnen investeren in medische technologie om een wereldziekte uit te bannen, zoals Bill en Melinda Gates doen. Maar op uitdrukkelijk verzoek van Frits Goldschmeding investeert het in projecten op het snijvlak van mens, werk en economie, voor een liefdevollere samenleving.

‘De hoopbarometer meet ook het succes van het project voor kansloze jongeren. Staan die over vijf of tien jaar anders in het leven?’ (Foto: HH)
‘De hoopbarometer meet ook het succes van het project voor kansloze jongeren. Staan die over vijf of tien jaar anders in het leven?’ (Foto: HH)

 

Inspiratie

Twaalf maanden later is er een tiental projecten aangewezen en worden de contouren van de aanpak zichtbaar. De tandem van ex-bankier Piero Overmars en ex-politicus Jan Peter Balkenende zet vooral in op plannen die tot doel hebben indicatoren te ontwikkelen, wetenschappelijk onderbouwd. ‘We willen duurzaam impact hebben en daarvoor moet je beleid beïnvloeden. Als je iets meetbaar maakt, kun je vandaaruit beleid maken’, legt Overmars uit, die de Duitse denktank Bertelsmann Stiftung als inspiratiebron noemt.

Er is geld gestoken — soms voor een jaar, soms voor vijf jaar — in het verfijnen van een indicator die de temperatuur van de economie moet aangeven en voorspellingen kan doen over zeepbellen en recessies en daarmee kan helpen bij beleidsbeslissingen. Verder mag een team van THNK School of Creative Leadership onderzoek doen naar de factoren die start-ups verhinderen door te groeien. Henk Volberda van de Erasmus Universiteit mag analyseren welke organisatievormen de acceptatie van technologie in bedrijven tot een succes maken.

Dashboard

Onlangs werden twee nieuwe projecten gepresenteerd. Patrick Nullens van het Belgische Institute of Leadership & Social Ethics ontwikkelde een barometer die de hoop meet. ‘Hoop is een drijfveer, een voorwaarde voor betrokkenheid’, zegt Overmars. ‘Hoop verbindt en biedt een tegenwicht voor cynisme en angst’, vertelt onderzoeker Nullens.

De Circle Economy heeft een dashboard ontwikkeld dat het aantal duurzame banen (die grondstoffen en materialen herbruiken in plaats van verbruiken, red.) in een stad en de effecten van beleid op dit aantal meet. ‘Als Zweden de belasting op reparatiewerkzaamheden verlaagt, wil je het effect kunnen zien’, zegt projectleider Annerieke Douma van Circle Economy. Het instrumentarium moet op termijn inzicht geven in wat een stad moet doen op terreinen als onderwijs en fiscaliteit om sectoren te verduurzamen.

Brede focus

Het filantropieproject van Frits Goldschmeding werpt zijn netten breed uit. Ook een initiatief van de Nieuwe Poort om kansarme jongeren aan een baan te helpen kan rekenen op financiële steun, net als de ontwikkeling van een nieuwe onderwijsmethode voor het vak economie, een onderzoek naar het belang van werk en bronnenonderzoek naar de wortels van naastenliefde in economie en samenleving. Is de focus niet te breed om het verschil te kunnen maken?

Overmars: ‘De opdracht voor de stichting is breed en heeft oneindig veel dimensies. We hebben daarom enkele uitgangspunten geformuleerd. Een betere wereld moet een innovatieve wereld zijn, bijvoorbeeld om de energietransitie mogelijk te maken. Steden zijn een behapbare entiteit en worden ook steeds belangrijker voor een maatschappij. Dan heb je sociale innovatie, duurzame banen in de steden en het opschalen van start-ups al als project. De hoopbarometer meet de leefbaarheid van de stad en het succes van het project voor kansloze jongeren. Staan die over vijf of tien jaar anders in het leven?’

Een volle eeuw

Uiteindelijk moeten de verschillende projecten elkaar ook gaan versterken. Stadsbesturen ontwikkelen op basis van het circulaire dashboard is beleid dat circulaire banen oplevert, waar kansloze jongeren weer van profiteren. De hoopbarometer ten slotte meet of de interventies van de Goldschmeding Foundation vruchten afwerpen.

Over het succes van de individuele projecten heeft Overmars geen twijfel. Dat is goed meetbaar. De uitdaging is er op het niveau van de samenleving een succes van te maken. ‘Daar ben ik nog niet uit. We proberen er wel een sociale beweging van te maken. Aan het gelijkekansenproject van de Nieuwe Poort doen 25 partijen mee. We zitten nu ook met vermogensclubs aan tafel die interesse hebben in wat wij doen. Gelukkig hebben we de tijd.’ Frits Goldschmeding heeft ervoor gezorgd dat de stichting financieel een volle eeuw vooruit kan.

Het Financieele Dagblad